apob.nl
Peer-reviewed tijdschrift Leefstijl Medicina (Kaunas)

Leefstijl na kankerdiagnose verlaagde de kankerspecifieke sterfte — meta-analyse

Origineel: Impact of Lifestyle Modifications on Cancer Mortality: A Systematic Review and Meta-Analysis

Lees op uitgever PubMed-record
In het kort

Een meta-analyse van 98 studies met ruim 1.461.834 kankerpatiënten vond dat dieet, beweging, stoppen met roken en minder alcohol na een kankerdiagnose consistent gepaard gingen met lagere kankerspecifieke sterfte.

  • Beweging na diagnose gaf het sterkste enkele effect (log HR 0,31 lager).
  • Mediterraan dieet, HEI-dieet en DASH-dieet waren elk geassocieerd met lagere sterfte.
  • Stoppen met roken was sterk geassocieerd, met name bij longkanker-overlevers.
  • Het zijn associaties uit observationele én interventiestudies; causaliteit interpreteren vraagt voorzichtigheid.

Belangrijkste bevindingen

Effectgroottes uit de gepoolde meta-analyse, met intervallen waar gerapporteerd.

Stoppen met roken
log HR −0,33
95% CI −0,24 tot −0,42
Beweging
log HR −0,31
95% CI −0,25 tot −0,38
Alcohol verminderen
log HR −0,26
95% CI −0,19 tot −0,33
Mediterraan dieet
log HR −0,24
95% CI −0,07 tot −0,40
HEI-dieet
log HR −0,22
DASH-dieet
log HR −0,22

Volledige samenvatting

Leefstijl-aanpassingen na een kankerdiagnose worden steeds vaker erkend als invloedrijk voor uitkomsten. Deze meta-analyse uit februari 2025 bracht de impact van dieet, beweging, roken en alcohol op kankerspecifieke sterfte in kaart.

98 studies met in totaal 1461834 kankerpatiënten werden geïncludeerd; 64 daarvan ingingen ook in de meta-analyse.

Dieetpatronen lieten consistente effecten zien. Het Healthy Eating Index-dieet was geassocieerd met een lagere kankerspecifieke sterfte (gepoolde log hazard ratio 0,22 lager). Het mediterraan dieet gaf vergelijkbare resultaten (log HR 0,24 lager) en het DASH-dieet ook (log HR 0,22 lager).

Beweging na diagnose gaf het sterkste afzonderlijke effect: log HR 0,31 lager voor kankerspecifieke sterfte of recidief. Stoppen met roken na diagnose was geassocieerd met lagere sterfte (log HR 0,33 lager); het effect was nog uitgesprokener bij overlevers van longkanker (log HR 0,34 lager).

Verminderen van alcoholgebruik na diagnose was ook gunstig (log HR 0,26 lager) en bij overlevers van gastro-intestinale kanker specifiek (log HR 0,22 lager).

Voor borstkanker over zeventien cohort-studies vond men dat algemene dieetverbeteringen geassocieerd waren met lagere borstkankerspecifieke sterfte (log HR 0,15 lager).

De auteurs concluderen dat leefstijl-aanpassingen na kankerdiagnose geïntegreerd horen te worden in oncologische zorg. Voor de Nederlandse lezer: dit zijn associaties uit observationele cohorten en interventiestudies door elkaar; causaal interpreteren vraagt voorzichtigheid.

Heb je vragen over leefstijl tijdens of na een oncologisch traject? Bespreek het met je behandelend arts.

Belangrijkste punten

  • Meta-analyse van 98 studies met 1461834 patiënten; leefstijl-aanpassingen verlaagden kankerspecifieke sterfte.
  • Beweging na diagnose gaf het sterkste afzonderlijke effect (log HR 0,31 lager).
  • Stoppen met roken was geassocieerd met log HR 0,33 lager; bij longkanker log HR 0,34 lager.

Bron-citaten

Onderstaande Engelstalige passages komen woordelijk uit het abstract. Elke cijfermatige claim in de Nederlandse samenvatting hierboven is hierin terug te vinden.

  1. Our systematic review included data from 98 studies involving a total of 1,461,834 cancer patients to evaluate the impact of lifestyle factors on cancer survival. Out of these, 64 studies were included in the meta-analysis.
    Results, sample
  2. The Healthy Eating Index (HEI) diet was associated with a reduction in cancer-specific mortality (pooled log HR: -0.22; 95% CI: [-0.32, -0.12]; p < 0.001).
    Results, HEI
  3. Similar benefits were observed with the Mediterranean diet (aMED), which also reduced cancer mortality and recurrence (pooled log HR: -0.24; 95% CI: [-0.40, -0.07]; p < 0.001), and the DASH diet (pooled log HR: -0.22; 95% CI: [-0.33, -0.12]; p < 0.001).
    Results, MD and DASH
  4. general dietary improvements were beneficial for breast cancer-specific mortality across 17 cohort studies (pooled log HR: -0.15; 95% CI: [-0.25, -0.06]; p < 0.001).
    Results, breast cancer
  5. Engaging in any form of physical activity post-diagnosis was associated with significant improvements in cancer-specific mortality or recurrence (pooled log HR: -0.31; 95% CI: [-0.38, -0.25]; p < 0.001).
    Results, activity
  6. Participants who ceased smoking after diagnosis exhibited more favorable cancer outcomes (pooled log HR: -0.33; 95% CI: [-0.42, -0.24]; p < 0.001), with smoking cessation notably reducing cancer-specific mortality among lung cancer survivors (pooled log HR: -0.34; 95% CI: [-0.48, -0.20]; p < 0.001).
    Results, smoking
  7. reducing alcohol intake post-diagnosis significantly improved cancer outcomes (pooled log HR: -0.26; 95% CI: [-0.33, -0.19]; p < 0.001). Alcohol moderation in gastrointestinal tract cancer survivors specifically decreased both cancer-specific mortality and recurrence (pooled log HR: -0.22; 95% CI: [-0.29, -0.15]; p < 0.001).
    Results, alcohol
Origineel abstract (Engels)

98 studies involving a total of 1,461,834 cancer patients. The Healthy Eating Index (HEI) diet was associated with a reduction in cancer-specific mortality (pooled log HR: -0.22; 95% CI: [-0.32, -0.12]). Mediterranean diet (aMED) reduced cancer mortality (log HR: -0.24; 95% CI: [-0.40, -0.07]). Physical activity was associated with significant improvements (log HR: -0.31; 95% CI: [-0.38, -0.25]). Smoking cessation: log HR: -0.33; 95% CI: [-0.42, -0.24]. Reducing alcohol intake: log HR: -0.26; 95% CI: [-0.33, -0.19].