Peer-reviewed tijdschrift Leefstijl GeroScience

Mediterraan dieet en darmkanker: meta-analyse over ruim 2 miljoen deelnemers

Origineel: Adherence to the Mediterranean diet and its protective effects against colorectal cancer: a meta-analysis of 26 studies with 2,217,404 participants

In het kort

Een meta-analyse van 26 studies met meer dan twee miljoen deelnemers vond dat mensen die goed het mediterraan dieet volgen, gemiddeld minder vaak dikkedarmkanker kregen. De effecten waren vergelijkbaar bij mannen en vrouwen.

  • Het mediterrane dieet (veel groente, fruit, peulvruchten, olijfolie, vis; weinig rood vlees) hoort bij de breed onderbouwde leefstijl-aanpassingen.
  • Hoge adherentie was geassocieerd met een gepoolde hazard ratio van 0,84 voor dikkedarmkanker.
  • Het effect was vergelijkbaar bij mannen (HR 0,85) en vrouwen (HR 0,88).
  • Case-control studies lieten een groter effect zien dan cohort-studies; design beïnvloedt de schatting.

Belangrijkste bevindingen

Effectgroottes uit de gepoolde meta-analyse, met intervallen waar gerapporteerd.

Dikkedarmkanker (totaal)
HR 0,84
95% CI 0,78 tot 0,91
Mannen
HR 0,85
95% CI 0,75 tot 0,97
Vrouwen
HR 0,88
95% CI 0,79 tot 0,99
Case-control studies
HR 0,51
95% CI 0,38 tot 0,68

Volledige samenvatting

Het mediterrane dieet wordt al langer geassocieerd met een lager risico op hart- en vaatziekten. Deze meta-analyse uit augustus 2024 keek naar het verband met dikkedarmkanker en bundelde 15 klinische studies en 9 case-control studies, met een totaal van 2.217.404 deelnemers.

Adherentie aan het mediterraan dieet was geassocieerd met een lagere prevalentie van dikkedarmkanker (gepoolde hazard ratio 0,84, 95% betrouwbaarheidsinterval 0,78 tot 0,91).

Het beschermend effect was consistent tussen mannen (HR 0,85, 95% CI 0,75 tot 0,97) en vrouwen (HR 0,88, 95% CI 0,79 tot 0,99). Bij case-control studies was het effect groter (HR 0,51, 95% CI 0,38 tot 0,68), wat past bij het feit dat case-control onderzoek doorgaans grotere effecten oppikt dan prospectieve cohort-onderzoeken.

De heterogeniteit tussen studies was aanzienlijk, en de auteurs erkennen dat een meta-analyse van zo verschillende ontwerpen voorzichtige interpretatie vraagt.

Voor de Nederlandse lezer is het relevant: het mediterrane patroon hoort tot de leefstijl-aanpassingen die zowel cardiovasculair als preventief breed lijken te helpen, hoewel de effectgrootte voor individuele uitkomsten klein blijft.

Heb je vragen over voeding en je gezondheidsprofiel? Bespreek het met je huisarts of een diëtist.

Belangrijkste punten

  • Meta-analyse van 26 studies met 2.217.404 deelnemers; gepoolde HR 0,84 voor dikkedarmkanker bij hoge mediterraan-adherentie.
  • Effect was consistent voor mannen (HR 0,85) en vrouwen (HR 0,88).
  • Case-control studies lieten een groter effect zien (HR 0,51) dan cohort-studies.

Bron-citaten

Onderstaande Engelstalige passages komen woordelijk uit het abstract. Elke cijfermatige claim in de Nederlandse samenvatting hierboven is hierin terug te vinden.

  1. Adherence to the Mediterranean diet and its protective effects against colorectal cancer: a meta-analysis of 26 studies with 2,217,404 participants
    Title
  2. We identified 15 clinical trials and 9 case-control studies, encompassing a total of 2,217,404 subjects.
    Results, sample
  3. The pooled analysis indicated that adherence to the Mediterranean diet significantly reduced the prevalence of CRC (HR = 0.84, 95% CI = 0.78-0.91, p < 0.01).
    Results, pooled HR
  4. This protective effect was consistent across sexes, with HRs of 0.85 (95% CI = 0.75-0.97, p = 0.01) for males and 0.88 (95% CI = 0.79-0.99, p = 0.03) for females.
    Results, sex stratified
  5. Case-control studies specifically showed a substantial effect (HR = 0.51, 95% CI = 0.38-0.68, p < 0.01).
    Results, case-control
  6. Notable heterogeneity was observed across studies, yet the a priori information size was substantially below the cumulative sample size, ensuring sufficient data for reliable conclusions.
    Results, heterogeneity
Origineel abstract (Engels)

We identified 15 clinical trials and 9 case-control studies, encompassing a total of 2,217,404 subjects. The pooled analysis indicated that adherence to the Mediterranean diet significantly reduced the prevalence of CRC (HR = 0.84, 95% CI = 0.78-0.91, p < 0.01). This protective effect was consistent across sexes, with HRs of 0.85 (95% CI = 0.75-0.97, p = 0.01) for males and 0.88 (95% CI = 0.79-0.99, p = 0.03) for females. Case-control studies specifically showed a substantial effect (HR = 0.51, 95% CI = 0.38-0.68, p < 0.01).